Máy đo nồng độ cồn của CSGT có kiểm định không?
Máy đo nồng độ cồn của CSGT có kiểm định không? Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi bị kiểm tra nồng độ cồn hoặc khi muốn tìm hiểu độ tin cậy của kết quả đo.
Câu trả lời là có. Phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở thuộc nhóm phương tiện đo phải thực hiện kiểm định theo quy định về đo lường. Quy trình kiểm định được quy định tại ĐLVN 107:2012 – Phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở – Quy trình kiểm định. Theo quy định hiện hành về chu kỳ kiểm định phương tiện đo nhóm 2, phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở có chu kỳ kiểm định 12 tháng.
Máy đo nồng độ cồn của CSGT có bắt buộc kiểm định không?
Có.
Máy đo nồng độ cồn trong hơi thở là phương tiện đo được sử dụng để xác định hàm lượng cồn trong hơi thở của người điều khiển phương tiện. ĐLVN 107:2012 quy định riêng quy trình kiểm định đối với loại phương tiện đo này.
Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi kết quả của một thiết bị đo dùng trong hoạt động kiểm tra phải được bảo đảm về yêu cầu đo lường, thay vì chỉ dựa vào thông số kỹ thuật do nhà sản xuất công bố.
Theo quy định về đo lường đối với phương tiện đo nhóm 2, phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm định ban đầu, kiểm định định kỳ và kiểm định sau sửa chữa; chu kỳ kiểm định được quy định là 12 tháng.
Kiểm định máy đo nồng độ cồn là gì?
Kiểm định không đơn giản là kiểm tra xem máy có bật được hay không.
Theo quy trình ĐLVN 107:2012, phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở được kiểm tra qua nhiều nội dung nhằm đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu đo lường.
Các nội dung chính gồm:
- Kiểm tra bên ngoài.
- Kiểm tra kỹ thuật.
- Kiểm tra đo lường.
- Kiểm tra điểm “0”.
- Kiểm tra sai số.
- Kiểm tra độ lặp lại.
Trong quá trình kiểm định, thiết bị được kiểm tra với các giá trị chuẩn và kết quả đo phải đáp ứng giới hạn sai số cho phép theo quy trình.
Như vậy, một chiếc máy đo nồng độ cồn của CSGT không chỉ cần hoạt động bình thường mà còn phải đáp ứng các yêu cầu kiểm định về đo lường.
Máy đo nồng độ cồn CSGT được kiểm định bao lâu một lần?
Theo danh mục phương tiện đo nhóm 2 được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 07/2019/TT-BKHCN, phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở có chu kỳ kiểm định 12 tháng.
Có thể hiểu đơn giản:
Kiểm định → sử dụng trong thời hạn kiểm định → kiểm định định kỳ lại.
Nếu phương tiện đo được sửa chữa thuộc trường hợp phải kiểm định sau sửa chữa thì việc kiểm định cũng được thực hiện theo quy định tương ứng.
Đây là điểm khác với khái niệm hiệu chuẩn mà người dùng thường gặp khi mua máy đo nồng độ cồn trên thị trường. Kiểm định là hoạt động quản lý đo lường theo quy định đối với phương tiện đo thuộc diện phải kiểm định; còn hiệu chuẩn thường được sử dụng để xác định và duy trì mối quan hệ giữa giá trị đo của thiết bị với giá trị của chuẩn đo lường theo một quy trình kỹ thuật phù hợp.
Kiểm định máy đo nồng độ cồn được thực hiện như thế nào?
Quy trình kiểm định theo ĐLVN 107:2012 gồm nhiều bước.
Kiểm tra bên ngoài
Kiểm định viên kiểm tra tình trạng bên ngoài và các yếu tố liên quan đến thiết bị.
Mục đích là xác định thiết bị có phù hợp với các yêu cầu cần thiết trước khi tiến hành những phép kiểm tra tiếp theo hay không.
Kiểm tra kỹ thuật
Thiết bị được kiểm tra trạng thái hoạt động và các chức năng kỹ thuật theo yêu cầu của quy trình kiểm định và tài liệu kỹ thuật liên quan.
Kiểm tra đo lường
Đây là phần quan trọng để đánh giá khả năng đo của thiết bị.
Máy được đưa vào kiểm tra với giá trị chuẩn, sau đó kết quả đo được sử dụng để xác định sai số. Quy trình ĐLVN 107:2012 cũng quy định việc kiểm tra điểm “0” và độ lặp lại của thiết bị.
Nếu kết quả đáp ứng yêu cầu, phương tiện đo được cấp chứng chỉ kiểm định theo quy định.
Máy đo nồng độ cồn đạt kiểm định có dấu hiệu nhận biết nào?
Sau khi kiểm định đạt yêu cầu, phương tiện đo có thể được cấp các hình thức chứng nhận kiểm định theo quy định như:
- Tem kiểm định.
- Dấu kiểm định.
- Giấy chứng nhận kiểm định.
ĐLVN 107:2012 quy định rằng phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở sau khi kiểm định đạt yêu cầu sẽ được cấp chứng chỉ kiểm định; trường hợp không đạt thì không cấp chứng chỉ kiểm định mới và phải xử lý dấu kiểm định cũ theo quy định.
Vì vậy, khi quan sát một thiết bị đo nồng độ cồn chuyên dụng, thông tin kiểm định là một trong những yếu tố cần xem xét nếu muốn xác định tình trạng kiểm định của thiết bị.
Có phải máy đo nồng độ cồn nào cũng cần kiểm định không?
Không nên đánh đồng tất cả các loại máy đo nồng độ cồn trên thị trường.
Trên thị trường hiện có nhiều dòng máy đo nồng độ cồn cá nhân, máy kiểm tra nồng độ cồn phục vụ doanh nghiệp và các dòng máy đo chuyên dụng.
Điều quan trọng là phải phân biệt:
Thiết bị thương mại dùng cho mục đích tự kiểm tra và phương tiện đo thuộc diện quản lý, kiểm định theo quy định đo lường không phải lúc nào cũng có cùng mục đích sử dụng.
Ví dụ, một máy đo nồng độ cồn cá nhân có thể được nhà sản xuất công bố độ chính xác, chu kỳ hiệu chuẩn và các tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm. Đây là những thông tin hữu ích khi lựa chọn thiết bị, nhưng không nên mặc nhiên hiểu rằng mọi máy bán trên thị trường đều có giá trị pháp lý giống một phương tiện đo được sử dụng trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành.
Máy đo nồng độ cồn của CSGT có chính xác không?
Độ chính xác của thiết bị không nên chỉ được đánh giá bằng tên thương hiệu hoặc công nghệ cảm biến.
Đối với phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở, quy trình kiểm định quy định các phép kiểm tra và giới hạn sai số tương ứng. ĐLVN 107:2012 cũng quy định việc kiểm tra độ lặp lại của thiết bị.
Ngoài tình trạng kiểm định, kết quả đo còn liên quan đến:
- Tình trạng kỹ thuật của thiết bị.
- Điều kiện môi trường.
- Quy trình lấy mẫu hơi thở.
- Cách người được kiểm tra thực hiện thao tác thổi.
- Việc bảo quản và sử dụng thiết bị.
- Thời hạn kiểm định của phương tiện đo.
Do đó, không nên chỉ nhìn vào một con số hiển thị trên màn hình để kết luận về chất lượng của thiết bị.
Có thể kiểm tra máy đo nồng độ cồn của CSGT đã kiểm định hay chưa không?
Về nguyên tắc, thông tin kiểm định của phương tiện đo có thể được thể hiện thông qua tem kiểm định, dấu kiểm định hoặc giấy chứng nhận kiểm định theo quy định.
Trong một số trường hợp thực tế, hồ sơ vụ việc cũng có thể thể hiện thông tin nhận dạng của phương tiện đo và giấy chứng nhận kiểm định.
Chẳng hạn, trong một bản án được công bố trên Cổng công bố bản án, quyết định của Tòa án nhân dân, một phương tiện đo nồng độ cồn kiểu Prodigy 2S của tổ công tác CSGT được ghi nhận cùng số thiết bị và giấy chứng nhận kiểm định, trong đó có thời hạn kiểm định cụ thể.
Điều này cho thấy thông tin về thiết bị và tình trạng kiểm định có thể trở thành một phần của hồ sơ khi kết quả đo được sử dụng trong xử lý vụ việc.
Kiểm định và hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn có giống nhau không?
Đây là hai khái niệm dễ bị nhầm lẫn.
Kiểm định gắn với hoạt động quản lý đo lường đối với phương tiện đo thuộc diện phải kiểm định. Mục tiêu là xác định phương tiện đo có đáp ứng các yêu cầu theo quy định hay không.
Trong khi đó, hiệu chuẩn thường được thực hiện nhằm xác định đặc tính đo lường của thiết bị thông qua việc so sánh với chuẩn hoặc giá trị tham chiếu phù hợp.
Vì vậy, khi tìm mua một máy thổi nồng độ cồn, người dùng nên đọc kỹ tài liệu kỹ thuật của từng model để biết thiết bị yêu cầu hiệu chuẩn theo chu kỳ nào và có thuộc phạm vi kiểm định bắt buộc hay không.
Vì sao người mua máy đo nồng độ cồn cũng nên quan tâm đến kiểm định?
Nếu chỉ mua máy để tự kiểm tra, người dùng thường quan tâm đến cảm biến, độ chính xác, thời gian phản hồi, khoảng đo, kích thước và giá bán.
Tuy nhiên, với doanh nghiệp, đơn vị vận tải, nhà máy hoặc tổ chức cần kiểm tra nồng độ cồn thường xuyên, các yếu tố về nguồn gốc, tài liệu kỹ thuật, hiệu chuẩn, kiểm định và hồ sơ thiết bị có thể quan trọng hơn.
Khi lựa chọn máy, nên xác định trước:
- Mục đích sử dụng là cá nhân hay chuyên nghiệp.
- Thiết bị sử dụng cảm biến Semiconductor hay Fuel Cell.
- Nhà sản xuất và model cụ thể.
- Khoảng đo và độ chính xác được công bố.
- Chu kỳ hiệu chuẩn.
- Tài liệu kỹ thuật đi kèm.
- Nhu cầu về kiểm định nếu thiết bị được sử dụng trong trường hợp thuộc diện phải kiểm định.
Câu hỏi thường gặp
Máy đo nồng độ cồn của CSGT có kiểm định không?
Có. Phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở thuộc nhóm phương tiện đo phải kiểm định. ĐLVN 107:2012 quy định quy trình kiểm định đối với phương tiện này.
Máy đo nồng độ cồn kiểm định bao lâu một lần?
Theo danh mục tại Thông tư 07/2019/TT-BKHCN, phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở có chu kỳ kiểm định 12 tháng.
Máy đo nồng độ cồn hết hạn kiểm định có tiếp tục sử dụng không?
Tình trạng kiểm định của phương tiện đo cần được xem xét theo quy định quản lý đo lường và mục đích sử dụng. Không nên mặc nhiên coi một thiết bị đã hết thời hạn kiểm định là tương đương với thiết bị đang còn hiệu lực kiểm định.
Máy đo nồng độ cồn cá nhân có cần kiểm định không?
Không nên áp dụng một câu trả lời chung cho mọi sản phẩm. Cần xác định loại phương tiện đo, mục đích sử dụng và phạm vi quản lý đo lường áp dụng cho thiết bị cụ thể.
Có thể mua máy đo nồng độ cồn giống máy CSGT không?
Trên thị trường có các dòng máy đo nồng độ cồn chuyên dụng sử dụng cảm biến Fuel Cell và có cấu hình phục vụ nhu cầu kiểm tra chuyên nghiệp. Tuy nhiên, người mua cần phân biệt giữa máy có công nghệ và tính năng tương tự với phương tiện đo được sử dụng trong hoạt động kiểm tra của cơ quan chức năng.
Kết luận
Máy đo nồng độ cồn của CSGT có kiểm định và phương tiện đo hàm lượng cồn trong hơi thở thuộc diện quản lý đo lường theo quy định. ĐLVN 107:2012 quy định quy trình kiểm định đối với loại phương tiện này, trong khi quy định về phương tiện đo nhóm 2 xác định chu kỳ kiểm định là 12 tháng.
Khi tìm hiểu về máy đo nồng độ cồn, người dùng không nên chỉ quan tâm đến thương hiệu, giá bán hoặc công nghệ cảm biến. Cần xem xét đồng thời mục đích sử dụng, thông số kỹ thuật, tình trạng hiệu chuẩn/kiểm định và hồ sơ đi kèm của đúng model thiết bị.
Tham khảo thêm bài viết về máy đo nồng độ cồn CSGT tại đây
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ kỹ sư Alcofind
Xem chi tiết: Tác giả